Roosdiamant, achtkant en oude mijnslijp: wat zijn oude diamanten waard?

Roosdiamant: plat van onder, gewelfd van boven

Een roosdiamant (rozet of roos) heeft een vlakke onderkant en een koepel van driehoekige facetten aan de bovenkant, zonder tafel, het platte vlak dat een moderne briljant heeft. Van opzij gezien lijkt hij op een rozenknop, vandaar de naam.

Rozen werden eeuwenlang geslepen en zitten veel in broches, ringen en oorbellen uit de achttiende en negentiende eeuw, vaak in zilver op goud gezet of met een gesloten kast erachter. Ze zijn meestal dun en licht, en ze schitteren zachter dan een briljant.

Achtkant: de kleine stenen in oudere sieraden

Een achtkant (ook 8/8-slijpsel of enkel slijpsel) is een eenvoudige ronde slijpvorm met een tafel, acht facetten aan de bovenkant en acht aan de onderkant. Een moderne briljant heeft er 57 of 58.

Achtkanten zijn bijna altijd klein. U vindt ze als randje rond een grotere steen, in alliance- en rijringen en in horlogekasten. Omdat het slijpen van zo'n klein steentje als volledige briljant veel werk is, werd het achtkant lang gebruikt, en het wordt voor zeer kleine stenen nog steeds gemaakt.

Oude mijnslijp en oud Europees slijpsel

Het oude mijnslijp (old mine cut) is de voorloper van de briljant: een kussenvormige, wat vierkante steen met een hoge kroon, een kleine tafel en een grote kalet, het facet in de punt aan de onderkant. Kijkt u van boven door de tafel, dan ziet u die kalet vaak als een klein rondje in het midden.

Het oud Europees slijpsel (old European cut) is rond in plaats van kussenvormig, maar heeft dezelfde hoge kroon en grote kalet. Het verdween geleidelijk toen de moderne briljant in de twintigste eeuw de standaard werd; in sieraden van na circa 1940 komt u het weinig meer tegen.

Hoe worden oude diamanten beoordeeld?

Ook een oude diamant wordt gemeten op karaat, kleur en zuiverheid, met dezelfde schalen als een moderne steen. Alleen de slijpgraad werkt anders: de moderne schaal van Excellent tot Poor is gemaakt voor de ronde briljant en zegt weinig over een roos of oude mijnslijp. Onze gemmologen beoordelen bij zo'n steen vooral de symmetrie, de staat van de facetten en hoe levendig hij is.

Drie dingen bepalen wat een oude steen opbrengt:

• Het formaat. Rozen en achtkanten zijn meestal zo klein en dun dat ze per stuk weinig opbrengen; het goud of zilver van het sieraad weegt dan zwaarder.
• Herslijpen. Een grotere oude mijnslijp of oud Europese steen kan worden herslepen tot moderne briljant. Dat kost gewicht, en daarmee rekent een koper.
• Het sieraad als geheel. Een antiek stuk in goede, originele staat kan als antiek meer waard zijn dan zijn goud en stenen samen. Dan zeggen wij u dat eerlijk, en wijzen wij u op een veiling of een gespecialiseerde antiekhandelaar.